#TomatosForFuture

4 Oktober 2019

tomatos-for-future-1

Iedereen heeft zeker wel eens van #FridaysForFuture gehoord, een groep van minderjarigen de elke vrijdag spijbelen om het klimaat te redden met als prominente Greta Thunberg.

Dit, en alle media aandacht zet men wel aan het denken. Hoe kunnen we het “klimaat probleem” oplossen? Is het niet verstandiger dat die kinderen in plaats van spijbelen extra lessen gaan nemen voor het geval dat de huidige generatie wetenschappers niet met een oplossing komt? Of misschien toch maar op zaterdag of zondag protesteren?

Dat milieu vervuiling niet goed is staat uiteraard niet ter discussie. Maar dit is ook niet het onderwerp kijkend naar FridaysForFuture. Het gaat er hier hoofdzakelijk om dat we onmiddellijk de menselijke geproduceerde CO2 uitstoot moeten minderen anders hebben deze kinderen geen toekomst meer.

Wat Europa aangaat - waar FridaysForFuture zich het meest op richt - produceren we in vergelijk met de rest van de wereld nogal weinig CO2. Zweden (waar Greta vandaan komt) is verantwoordelijk voor 0,14%, Nederland 0.47%, België 0.28% en Spanje 0.76%. Het totaal van Europa ligt rond de 9%, de Verenigende Staten 14% en China 29%.

Nu is Greta met een zeilboot naar de Verenigde Staten gevaren om de “Climate Action Summit” in New York van 23 September 2019 te bezoeken. De reden van de bootreis in plaats van een vliegreis is omdat dit CO2 neutraal is. Nu was haar reis waarschijnlijk van weinig betekenis gezien niemand van het Witte Huis bereid was om met haar te praten.

Minder CO2 door met een bestaande boot te reizen is geen slecht idee, zolang de boot reeds bestaat en niet nieuw geproduceerd moet worden. Bij het produceren van voorwerpen is er natuurlijk ook sprake van CO2 uitstoot. Om nog een stap verder te gaan, kan een benzine auto veel beter zijn voor het milieu dan een volledige elektrische auto als er maar weinig mee gereden wordt. 100% CO2 neutraal is in dit geval een illusie.

Vliegen kan ook beter voor het milieu zijn, als u b.v. in een redelijk vol vliegtuig naar Spanje vliegt wordt er per persoon minder CO2 geproduceerd dan als u met de gemiddelde auto naar Spanje rijdt.

Als je nu echt CO2 neutraal naar Spanje wilt reizen dan misschien toch maar op de fiets? Maar is dat CO2 neutraal? Door het vele fietsen heeft uw lichaam meer zuurstof nodig en stoot u dus meer CO2 uit. Ook slijt uw fiets sneller! Laten we maar niet zo ver gaan om dit ook te berekenen.

Er moeten makkelijkere en logischer oplossingen zijn. Als we alleen China zover kunnen krijgen om hun CO2 productie met een paar procent per jaar te laten dalen hebben we meer bereikt dan wat we binnen Europa kunnen doen.


CO2 en planten

tomatos-for-future-2

Met tuinieren en het kweken van planten in water als hobby heb ik het afgelopen jaar een hoop geleerd. Een daarvan is dat ook de CO2 opname bij planten verschilt.

Net zoals water, zon, en voedingsstoffen hebben planten ook CO2 nodig. De hoeveelheid opgenomen CO2 is o.a. afhankelijk van de groeisnelheid en het type plant.

Wat ook zeer interessant is dat bij de toename van CO2 in de komende 60 jaar fotosynthese bij C3 planten (o.a. tarwe, peper, rijst, tomaten) tussen de 25% en 75% zullen stijgen. Wat ook weer de CO2 opname verhoogt.

Het toevoegen van CO2 ziet men o.a. bij Aquaponics. Dit is een vorm van hydrocultuur met het gebruik van vissen. Het water van de vissen wordt door de planten gezuiverd, waarbij de planten tegelijkertijd hun voedingsstoffen krijgen, en de CO2 die geproduceerd wordt door de vissen wordt bij moderne installaties ook in de kassen waar de planten zich bevinden geleid.


Tomaten als oplossing voor het klimaat probleem

Gedurende mijn zoektocht naar een oplossing voor het CO2 probleem kwam ik een zeer interessante studie tegen van Profesora Micaela Carvajal van het CSIC, met de titel (vertaald) “Onderzoek naar de CO2-absorptie van de meest representatieve landbouwgewassen in de regio Murcia”.

Nu had ik al een oplossing verzonnen, wat meer een grap was dan iets anders. Totdat ik deze studie had gelezen. Tomaten kunnen daadwerkelijk een oplossing zijn. Daar had men het over de salade tomaten Corvey maar ik ga er vanuit dat dit ook voor andere tomaten geldt, ook al worden deze in de studie niet behandeld. Deze studie kijkt naar hoeveel CO2 er uiteindelijk uit de atmosfeer kan worden gehaald door verschillende gewassen.

Nu is het niet onbelangrijk te melden dat planten ongeveer 50% van de CO2 die ze opnemen ook weer “uitademen”. Bij verrotting of verbranding komt de opgeslagen CO2 ook vrij. Er is hier dus spraken van koolstof fixatie. Of in andere woorden, het opslaan van CO2.

Het idee is echter dat met een goede landbouwtechniek CO2 permanent of voor zeer lange tijd kan worden opgeslagen. Dus in de vorm van bomen, of dood bio materiaal dat verandert in compost en humus. Nu komt er bij het vertering proces natuurlijk ook CO2 vrij, maar er blijft een gedeelte in de compost zitten.

In de studie wordt het jaarlijkse totaal van koolstof fixatie per gewas per hectare uitgerekend. Er wordt dus niet alleen naar de plant gekeken maar ook naar hoeveel planten er op een hectare geplant kunnen worden. Dus alhoewel een meloen ongeveer gelijk is aan een tomaat, kunnen op 1 m2 twee tomaten planten groeien maar slechts 1 meloen.

De conclusie is dat onder de kruidachtige planten (tomaat, paprika, meloen, salade, bloemkool) de bloemkool het het beste doet wat koolstof fixatie per hectare aangaat met de tomaat op de tweede plaats.

Gezien de tomaat waarschijnlijk een van de meest gebruikte groenten is in de gemiddelde Spaanse keuken is dit waarschijnlijk een beter keuze. Denk hierbij niet alleen aan verse tomaten maar ook aan gedroogde tomaten, tomaten sap, en “tomato frito”.

Om een vergelijk te maken, alhoewel er op het internet verschillende meningen over te lezen zijn, hebben we het bij een vliegreisje van Nederland naar de Costa del Sol over ongeveer 250 Kg CO2 per persoon, heen en terug. Bij een boer die een hectare aan tomatenplanten heeft is dit 3180 Kg CO2.

Na oogst en composteren blijft er dus nog genoeg CO2 opgeslagen om een aantal vliegreisjes te maken en nog steeds CO2 neutraal te zijn. Er vanuit gaand dat hij geen tractor gebruikt natuurlijk.

Naast het feit dat tomaten uit eigen tuin veel lekkerder zijn, spaar je met het kweken van eigen tomaten natuurlijk ook het vervoer. Dus alhoewel het misschien raar klinkt, “Tomaten als oplossing voor het klimaat probleem”, kan het een echte oplossing zijn. Wat tenminste zuid Spanje betreft gezien het klimaat. En Voor Nederland en België misschien de bloemkool?

Voor een langdurige opslag van CO2 is een nog betere optie citroenbomen. In deze studie staat hij onder fruit bomen op de eerste plaats. Alhoewel wat we met een miljoen kilo citroenen moeten doen is dan nog de vraag.


Geen nieuwe CO2

Zelfs als we alle tomatenresten nemen vervolgens in blokken persen en in de open haard gedurende de winter verbranden, wordt de CO2 productie verminderd. We verbranden inmiddels de CO2 die we uit de lucht hebben gehaald.

Bij fossiele brandstoffen verbranden we zo gezegd CO2 die 300 miljoen jaar geleden door planten uit de lucht is gehaald. We voegen dus opgeslagen CO2 toe aan de atmosfeer.

Het zelfde geldt uiteraard voor vulkanen die tonnen CO2 de lucht in schieten. En de productie van batterijen voor elektrische auto’s, waarbij we het in het beste geval over 5300 Kg CO2 per auto hebben (voor alleen de batterij).

Planten houden zich al 300 miljoen jaar bezig met CO2 en daarvoor waarschijnlijk ook, en daar kunnen we genoeg van leren. Totdat we machines uitvinden die meer CO2 uit de lucht kunnen dan dat ze produceren blijven planten de beste oplossing.

Daarbij komt nog dat CO2 bij een betere kijk veel gecompliceerder is dan dat het lijkt. De mens is maar verantwoordelijk voor een heel klein deel. Zelfs als we vanaf morgen absoluut geen CO2 meer produceren zal het CO2 niveau blijven stijgen. Als we alleen maar naar vulkanen kijken met per jaar een geschat aantal van 600 miljoen ton CO2. Daarnaast kan een temperatuur verschil van 1 graad in de Atlantische Oceaan ook voor een groot verschil in CO2 zorgen. Gezien de zee ook CO2 opneemt en loslaat.

Het is natuurlijk duidelijk dat we geen controle over de zon hebben. Wat de temperatuur op de aarde natuurlijk ook beïnvloedt, waarbij het niet alleen gaat om afstand maar ook om zonne-activiteit.

Als de rest van de wereld niet mee wil doen met de reductie van CO2 (zoals China en de Verenigde Staten) zou Europa zich misschien toch meer moeten focussen op het zoeken naar een oplossing, in plaats van een CO2 uitstoot te reduceren die op lange termijn geen oplossing biedt.

Echter moeten we wel oppassen dat we de CO2 niet te ver reduceren. Als het CO2 niveau namelijk onder de 200 ppm word gereduceerd kan all het plant leven op deze planeet uitsterven. Momenteel word het niveau geschat op 400 ppm. En om het nog verwarrender te maken, ligt het ideale niveau voor planten rond de 900 ppm.

Ron Kuijsters Tokos